Chuyển chữ hoa thành chữ thường và ngược lại cho tiếng Việt

Lỡ bật Caps Lock gõ cả đoạn, nhận danh sách sản phẩm viết in hoa toàn bộ, hay cần đổi tiêu đề sang chữ in hoa để in băng rôn: chuyển chữ hoa thành chữ thường và ngược lại là việc văn phòng gặp hằng ngày. Với tiếng Việt có dấu, cách làm vẫn đơn giản nếu văn bản đang ở mã Unicode, nhưng cần để ý tên riêng và từ viết tắt. Bài này hướng dẫn làm trên trình duyệt, trong Word, Google Docs, Excel và các lỗi nên tránh.

Năm kiểu chữ và khi nào nên dùng

Tiêu đề tiếng Việt thường chỉ viết hoa chữ đầu và tên riêng. Viết hoa chữ cái đầu mọi tiếng là thói quen của tiêu đề tiếng Anh; dùng cho tiêu đề tiếng Việt dài sẽ khó đọc hơn.

Cách chuyển chữ hoa thành chữ thường bằng công cụ online

Tiện ích đổi kiểu chữ và khoảng trắng xử lý ngay trên trình duyệt, văn bản không được gửi lên máy chủ. Các bước:

1. Dán văn bản vào ô Văn bản gốc, hoặc bấm Mở tệp để mở tệp .txt, .md tối đa 5 MB.
2. Ở hàng Kiểu chữ, bấm "chữ thường", "CHỮ HOA", "Viết hoa đầu câu", "Viết Hoa Mỗi Từ" hoặc "đẢO hOA tHƯỜNG". Kết quả hiện ngay ở ô Kết quả.
3. Giữ dấu chọn "Giữ nguyên từ viết tắt in hoa 2–6 ký tự" để API, QR, SKU không bị đổi khi viết hoa đầu câu hoặc mỗi từ. Bật thêm tùy chọn giữ chữ thường cho từ nối (và, của, với…) nếu bạn cần kiểu tiêu đề như "Bảng Giá và Khuyến Mãi".
4. Đọc các lưu ý hiện bên dưới kết quả, rồi bấm Sao chép kết quả hoặc Tải .txt.
5. Muốn đổi tiếp một kiểu khác trên kết quả, bấm Áp dụng vào văn bản gốc; bấm Hoàn tác nếu cần quay lại.

Ví dụ, đoạn "THÔNG BÁO LỊCH NGHỈ TẾT. CỬA HÀNG ĐÓNG CỬA TỪ NGÀY 14/2. LIÊN HỆ QUA ZALO" ở chế độ Viết hoa đầu câu cho ra "Thông báo lịch nghỉ tết. Cửa hàng đóng cửa từ ngày 14/2. Liên hệ qua zalo". Công cụ viết hoa đúng đầu mỗi câu, nhưng "Tết" và "Zalo" là tên riêng nên bạn cần sửa tay.

Mặc định, đường dẫn web và địa chỉ email được giữ nguyên. Nếu muốn đổi cả email về chữ thường, bỏ dấu chọn "Không đổi đường dẫn web và địa chỉ email". Mỗi lần xử lý được tối đa 1.000.000 ký tự.

Đổi chữ hoa, chữ thường trong Word, Google Docs và Excel

Microsoft Word

Bôi đen đoạn văn rồi nhấn Shift+F3, mỗi lần nhấn chuyển lần lượt giữa chữ thường, CHỮ HOA và Viết Hoa Mỗi Từ. Hoặc vào thẻ Home, bấm nút Change Case (biểu tượng Aa) để chọn thêm Sentence case (viết hoa đầu câu) và tOGGLE cASE. Nhấn Ctrl+Z để hoàn tác.

Google Docs

Bôi đen văn bản, vào Định dạng → Văn bản → Viết hoa (Format → Text → Capitalization) và chọn chữ thường, chữ hoa hoặc viết hoa chữ cái đầu mỗi từ.

Excel và Google Sheets

• =LOWER(A2): đổi toàn bộ thành chữ thường.
• =UPPER(A2): đổi toàn bộ thành chữ hoa.
• =PROPER(A2): viết hoa chữ cái đầu mỗi từ, hợp với cột họ tên: "nguyễn thị mai" thành "Nguyễn Thị Mai".

Kết quả là công thức, nên sau khi kéo xuống cả cột, hãy sao chép rồi dán đặc biệt dạng giá trị (Paste Values) để giữ chữ và xóa cột gốc nếu cần.

Lưu ý riêng khi đổi kiểu chữ tiếng Việt

• Văn bản phải ở mã Unicode. Văn bản gõ bằng VNI hoặc TCVN3 hiển thị bằng font cũ như .VnTime; đổi kiểu chữ trên đó sẽ ra ký tự lạ. Bảng mã TCVN3 còn không có mã riêng cho chữ hoa có dấu mà dựa vào font chữ hoa .VnTimeH. Hãy chuyển sang Unicode bằng công cụ chuyển mã tiếng Việt trước.
• Chữ đ và Đ được đổi đúng cặp, không bị mất nét gạch ngang.
• Tên riêng: không công cụ nào phân biệt được "Hồng" trong tên người với "hồng" là màu sắc. Đọc lại kết quả với tên người, địa danh, thương hiệu.
• Mã sản phẩm có chữ thường xen chữ hoa như iPhone, SP01a dễ bị đổi sai; công cụ sẽ nhắc bạn kiểm tra những từ này.

Trong văn bản hành chính, cách viết hoa được quy định tại Phụ lục II Nghị định 30/2020/NĐ-CP về công tác văn thư: viết hoa chữ cái đầu của câu (sau dấu chấm, chấm hỏi, chấm than và khi xuống dòng), viết hoa chữ cái đầu mọi tiếng trong tên người Việt Nam, cùng các quy tắc riêng cho tên địa lý, tên cơ quan, tổ chức. Công cụ đổi kiểu chữ chỉ giúp phần cơ học; phần tên riêng vẫn cần người soạn kiểm tra.

Làm sạch khoảng trắng cùng lúc với đổi kiểu chữ

Văn bản dán từ PDF hay email thường có khoảng trắng kép, dòng trống thừa. Trong công cụ, mở mục Làm sạch khoảng trắng và dấu câu và bật các bước cần dùng: xóa khoảng trắng đầu và cuối dòng, gộp nhiều dấu cách thành một, gộp dòng trống, chuẩn hóa dấu câu. Các bước chạy đúng thứ tự hiển thị, đổi kiểu chữ nằm ở giữa. Sau khi làm sạch, bạn có thể dán sang công cụ đếm từ và ký tự để kiểm tra độ dài.

Lỗi thường gặp

• Dùng Viết Hoa Mỗi Từ cho cả đoạn văn: chỉ hợp với họ tên và tiêu đề ngắn.
• Quên sửa tên riêng sau khi chuyển chữ in hoa về viết hoa đầu câu.
• Đổi kiểu chữ trên văn bản lỗi font: kết quả càng rối hơn; chuyển mã trước.
• Dán công thức Excel thay vì giá trị: xóa cột gốc làm cột kết quả báo lỗi.
• Viết hoa toàn bộ đoạn dài: chữ in hoa liên tục khó đọc hơn chữ thường, chỉ nên dùng cho tiêu đề ngắn.

Câu hỏi thường gặp

Chuyển chữ hoa thành chữ thường có làm mất dấu tiếng Việt không?

Không, nếu văn bản đang ở mã Unicode. Dấu thanh và dấu mũ được giữ nguyên, chỉ đổi dạng hoa hoặc thường của chữ cái.

Vì sao công cụ không viết hoa tên người trong câu?

Công cụ chỉ dựa vào vị trí đầu câu, đầu dòng để viết hoa, không hiểu nghĩa của từ. Tên riêng ở giữa câu cần sửa tay.

Có đổi kiểu chữ trên điện thoại được không?

Được. Công cụ chạy trên trình duyệt điện thoại; với văn bản dài, xử lý được chuyển sang luồng nền để trang không bị treo.

Văn bản tôi dán có được lưu lại không?

Không. Văn bản và lịch sử hoàn tác chỉ nằm trong bộ nhớ của tab, mất khi bạn đóng trang.

Nguồn tham khảo

• Microsoft Support: đổi kiểu chữ hoa, chữ thường trong Word
• Nghị định 30/2020/NĐ-CP ngày 05/3/2020 của Chính phủ về công tác văn thư